Passief huis

Een nog vrij onbekend fenomeen in Nederland is de ontwikkeling en bouw van zgn. passiefhuizen. Een benaming die wellicht negatief klinkt maar positief is bedoeld, omdat het in dit geval betekent dat er optimaal gebruik wordt gemaakt van passieve energievoorziening voor de verwarming van de woning. En die passieve verwarming komt met name door de zon, een gratis energiebron die oneindig is. Door het gebruik hiervan en een aantal bouwkundige en installatietechnische maatregelen worden woningen gerealiseerd dit zeer comfortabel zijn, zowel in de zomer als in de winter, met een minimale energiebehoefte. Door die minimale energiebehoefte, in combinatie met het toepassen van de juiste materialen en productiewijze, wordt een enorme stap gezet in de CO₂-reductie en wordt het milieu minimaal belast. Hieronder volgt uitleg op welke wijze dat wordt bereikt.

1. De oriëntatie

Bij het ontwerp van de woning(en) moet rekening gehouden worden met de ligging t.o.v. de zon. Zo is het nodig om op de zuidzijde voldoende glasoppervlak te creëren om optimaal van de zonnewarmte gebruik te kunnen maken. De noordzijde (de koude zijde) wordt van weinig glasoppervlak voorzien.

2. De isolatie

De vloeren, wanden en daken worden extreem goed geïsoleerd. Zo wordt bv. in de wanden een pakket isolatie aangebracht met een dikte van 380mm! Dat is bijna 3x zo dik als bij de huidige woningbouw. De kozijnen worden ook geïsoleerd uitgevoerd en voorzien van 3-laags glas, gevuld met een edelgas. Door deze toepassing in combinatie met de detaillering van de kozijnaansluitingen, worden koudebruggen voorkomen.

3. De luchtdichtheid

Goed isoleren betekent automatisch ook luchtdicht bouwen, omdat anders de hoge isolatiewaarde teniet wordt gedaan. Dat kan worden bereikt door nauwkeurig te detailleren en te produceren, hetgeen bereikt wordt door een grote mate van prefabricage. Op de bouw worden vervolgens alle aansluitingen en naden met speciaal ontwikkelde tape nauwkeurig afgeplakt.

4. Ventilatie

Luchtdicht bouwen betekent ook dat er goed en gecontroleerd geventileerd moet worden. Dat gebeurt door een gebalanceerd ventilatiesysteem, waarbij de afgezogen warme lucht de warmte afstaat aan de frisse binnenkomende buitenlucht, zodat die voorverwarmd is. Op deze wijze wordt zeer energiezuinig geventileerd. Daarnaast wordt de mogelijkheid gevormd d.m.v. bv. luiken om ‘s nacht de woning te “ doorspuien”, waardoor de woning ‘s zomers afkoelt op een natuurlijke manier, zonder dat het energie kost.

5. Verwarmen

Door de extreme isolerende bouwkundige maatregelen die worden toegepast is een regulier verwarmingssysteem bijna niet meer nodig. De zoninstraling i.c.m. warmte van elektrische apparatuur en bewoners is voldoende om de woning op temperatuur te houden. Hierdoor kan worden volstaan met bv. een klein verwarmingselement die alleen nodig is te gebruiken, nadat bv. de woning een aantal maanden niet is bewoond.

6. Zonwering

Nadat de woning ‘s nachts in de zomer door de koele lucht is afgekoeld, is het belangrijk te voorkomen dat door directe zoninstraling de woning wordt opgewarmd. Dit kan worden voorkomen door met name aan de zuid/westzijde zonwering toe te passen en die consequent te gebruiken. Hierdoor, en door de sterk isolerende omhullende isolatieschil, ontstaat een comfortabel binnenmilieu met een zeer gelijkmatige temperatuur. Actief koelen is hierdoor niet meer noodzakelijk, waardoor veel energie wordt bespaard.

Het bouwsysteem

Het VDM bouwsysteem blijkt een prima uitgangspunt te zijn voor het realiseren van een passiefhuis. De basis, het maken van grootschalige dragende prefab elementen, kan worden uitgevoerd met zgn. I-liggers, waardoor wanden ontstaan waar 380 mm isolatie in kan worden opgenomen. Bovendien vormen de I-liggers geen koudebruggen. Uit onderzoek is gebleken dat deze wijze van bouwen het meest geschikt is om passiefhuizen te realiseren. Een methode die ook veelvuldig wordt toegepast in landen waar het passief bouwen meer is ingeburgerd, bv. Oostenrijk, Duitsland en Zweden.
Met deze bouwsystematiek zijn reeds 3 nieuwbouwwoningen in de wijk “Kroeven” door VDM Woningen in opdracht van Aramis Allee gebouwd, als onderdeel van in totaal 92 woningen en appartementen. Deze woningen worden gemonitord om te kijken of ze voldoen aan de uitgangspunten van passief bouwen.
Bovendien is deze wijze van bouwen ook prima toepasbaar voor te renoveren woningen. Hoewel de eisen bij renovatie iets minder hoog liggen dan bij nieuwbouw, kunnen ook jaren-60 woningen toekomstbestendig en zeer energiezuinig worden gemaakt. VDM Woningen is als producent  in overleg met Aramis Allee over de realisatie van het 1e grootschalige passief-renoveren project in Nederland. Hier zullen 133 bestaande woningen op bovengenoemde wijze worden gerenoveerd.

De toekomst

Door overheden worden hoe langer hoe meer eisen gesteld aan een duurzaam gebouwde omgeving. Passief bouwen geeft daar op een overtuigende wijze antwoord op. Het is daarom waarschijnlijk dat passief bouwen de bouwstandaard van de toekomst wordt, en dat moment kan wel eens eerder komen dan verwacht.